EES en ETIAS: wat betekenen ze voor reizigers en wanneer gaat ETIAS van start?

Gecontroleerd in november 2026 op de officiële website van de EU.

Het zijn twee verschillende systemen die vaak met elkaar worden verward. EES is al in gebruik. ETIAS nog niet.

EES: geen paspoortstempels meer

Het inreis-uitreissysteem is op 12 oktober 2025 van start gegaan en werkt sinds 10 april 2026 volledig. Het geldt in 29 landen, waaronder Roemenië en Bulgarije. In Cyprus en Ierland worden nog steeds paspoortstempels gebruikt.

Voor wie geldt het: voor mensen die geen staatsburger zijn van deze landen en er kort verblijven, met of zonder visum. Dat geldt dus ook voor houders van een Moldavisch paspoort.

Wat gebeurt er aan de grens?

• Bij de eerste grenspassage worden een gezichtsfoto en/of vingerafdrukken gemaakt.
• Je paspoort wordt niet meer gestempeld; je verblijfsdagen worden automatisch bijgehouden.
• De regel blijft hetzelfde: 90 dagen binnen elke periode van 180 dagen, berekend over alle EES-landen samen.
• Als je weigert biometrische gegevens af te geven, wordt je de toegang geweigerd.
• De gegevens worden 3 jaar bewaard, of 5 jaar als je uitreis niet is geregistreerd.

Houd bij je eerste grenspassage, vooral tijdens drukke periodes, rekening met extra wachttijd.

Voor wie geldt EES niet?

Voor staatsburgers van de EES-landen, Cyprus en Ierland. Ook niet voor mensen met een verblijfsvergunning of een visum voor lang verblijf. Woon je legaal in de EU, dan is dit belangrijk om te weten.

ETIAS: nog niet in gebruik

Op de officiële website staat dat ETIAS nog niet in gebruik is en dat er nog geen aanvragen worden geaccepteerd. De startdatum wordt enkele maanden van tevoren bekendgemaakt. Tot april 2026 sprak de Europese Commissie over het vierde kwartaal van 2026, maar die streefdatum is inmiddels verdwenen en er is geen nieuwe datum bekend.

Let op: websites die nu geld vragen voor ETIAS zijn niet officieel.

Wat we weten over ETIAS

• Het kost 20 euro. Reizigers jonger dan 18 en ouder dan 70 betalen niet.
• Het is 3 jaar geldig of tot je paspoort verloopt.
• Meestal krijg je binnen enkele minuten antwoord. Soms duurt het maximaal 4 dagen; als er documenten worden opgevraagd, kan het 14 tot 30 dagen duren.
• Het wordt ook verplicht voor reizigers uit Moldavië die naar 30 landen reizen, waaronder Roemenië en Cyprus.
• Moldavische staatsburgers hebben een biometrisch paspoort nodig. Met een ander paspoort is een visum vereist.
• Heb je ook de nationaliteit van een EU-land, bijvoorbeeld de Roemeense, dan reis je met dat paspoort en heb je geen ETIAS nodig.

We werken deze tekst bij zodra de officiële datum bekend is. Bekijk ook naar welke landen je zonder visum kunt reizen met een Moldavisch paspoort.